Το σπιτόσκυλο φουσκώνει από καμάρι: Ο καλός και πολύ πετυχημένος interior designer μιλάει στην Eύα του αδερφού Rdeco και λέει πράγματα ωραία κι ενδιαφέροντα.
Υπάρχει σωρεία λαθών από τη μια και από την άλλη όταν δεν έχω «λόγο» σε κάποιο χώρο, ας κάνει ο καθένας ότι του κατέβει, αν αυτό τον κάνει να αισθάνεται καλά και είναι έτοιμος να πληρώσει τις συνέπειες του «κάνω ότι μου κατέβει» ή αυτοσχεδιάζω φέρνοντας στο χώρο μου κάτι που είδα σε μια σελίδα περιοδικού, σε ένα ταξίδι κλπ. Για όλα αυτά χρειάζεται ένα ιδιαίτερο μάτι ειδικού, ώστε να μην καταντήσουν εφαρμογές χαρτοκοπτικής νηπιαγωγείου.
Ετούτο το πράγμα βρίσκεται στο Πουκέ της Ταϊλάνδης, που αν το διαβάσεις βιαστικά μπορεί να σου βγει και φάκιτ (Phuket) και είναι ένα από τα πιο εξωφρενικά σπίτια που σου έχει δείξει το σπιτόσκυλο και άρα ένα από τα πιο εξωφρενικά πράγματα που έχουν υπάρξει στην ιστορία του σύμπαντος. Ναι, είναι σπίτι, ένα σπίτι μα τι σπίτι, ένα σπίτι -παύλα- beach resort. Μπες να δεις αμέτρητες χάι ρεζ φωτογραφίες και να ζαλιστείς με νούμερα.
Τα περισσότερα σπιτοσκυλοφανζ δεν είχανε γεννηθεί ακόμη αλλά ως παιδάκι μικρό το σπιτόσκυλο έβλεπε τη σαπουνόπερα Ντάλας στη δημόσια τηλεόραση (που ήταν η μόνη που υπήρχε, άστα μη τα συζητάς), παρ’ όλο που είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν ήταν θέαμα και πολύ κατάλληλο για παιδάκια. Τέλος πάντων, σ’ αυτή τη σειρά έπαιζε ένας πετρελαιάς πολύ μοχθηρός και γκρίντι, ο Τζέι Αρ, τον οποίο υποδυόταν ο ηθοποιός Λάρι Χάγκμαν. Άλμα είκοσι (και βάλε, μην τα συζητάμε τώρα) χρόνια στο μέλλον, και ο Λάρι Χάγκμαν πουλάει τη σπιταρόνα που είχε φτιάξει το 1991 στην κορφή ενός λόφου στα βουνά πάνω απ’ το Λος Άνχελες. Είναι ένα ασυνήθιστο χτίσμα, αν μη τι άλλο, κι ο Τζέι ο Αρ καίγεται να το πουλήσει, σε βαθμό που έκατσε κι έκανε το σπικάζ στο βιντεάκι που το παρουσιάζει. Δες και μάθε:
Εντός δες φωτογραφίες και περισσότερες λεπτομέρειες. Πόσο να το δίνει αυτό το πράγμα;
Η τηλεπαρουσιάστρια και είδωλο κάθε εγχώριας τηλεπερσόνας Όπρα Γουίνφρι κάνει τουρνέ στις Ευρώπες και την πήγανε να δει ένα «τυπικό σπίτι» στη Δανία. Τη βλέπουμε εδώ να την ξεναγεί μια Δανέζα MILF σε ένα μικροσκοπικό και υπερμοντέρνο σπίτι που πολλά πράγματα το λες, αλλά «τυπικό» σίγουρα όχι, σε οποιαδήποτε χώρα.
Προσέχεις την κυρα-Όπρα που περιφέρεται στο σπίτι με το ύφος της Γεωργίας Βασιλειάδου «πωςτολετεσειςεδώ γιατίδεθυμάμαιπωςτολεμεμειςεκεί», μια πραγματική θεία απ’ το Σικάγο στην κοσμάρα της. Εντύπωση της έκανε το μικροσκοπικό παιδικό δωμάτιο-τρούπα (δίκαια) και το φυσιολογικότατο ψυγείο που στα μάτια της ήταν ψυγείο για στρουμφ. Πράγμα που σου λέει διάφορα πράγματα για την κοινωνία του καταναλωτισμού και την περιφέρεια της θείτσας, αλλά το σπιτόσκυλο δεν θα σου πει τίποτα από αυτά, θα σου δείξει ένα βίντεο-απάντηση Δανού που ήθελε να δείξει πώς είναι ένα αληθινό τυπικό Δανέζικο σπίτι. Καθόλου άσχημο:
Πριν από λίγους μήνες, απάνω στην κορύφωση της γκρίνιας και των ταρατατζούμ για την κρίση, το σπιτόσκυλο βρέθηκε ενώπιος ενωπίω με τον κύριο Γιάννη Πλουμή, του (μεγαλύτερου στην Ελλάδα; διασημότερου;) μεσιτικού γραφείου «Πλουμής-Σωτηρόπουλος», ξέρεις τώρα, αυτού με τα ακριβότερα και εντυπωσιακότερα εγχώρια listings (όπως αυτό). Συνεντευξούλα προέκυψε, η οποία δημοσιεύτηκε στον περιοδικό Τύπο, και τώρα μπορείς να τη διαβάσεις στην uncut μορφή της ευθύς αμέσως, που λέγανε παλιά και στην τηλεόραση:
Είναι αλήθεια ότι η αγορά έχει παγώσει;
Όχι. Για ακίνητα που είναι σε καλές θέσεις και σε λογικές τιμές, η αγορά κινείται. Δεν κινείται για ακίνητα υπερτιμημένα, που οι ιδιοκτήτες ζητούν υπερβολικές τιμές, ή για ακίνητα που είναι σε πιο δεύτερα σημεία.
Οι τιμές όμως έχουν πέσει;
Στο κομμάτι της αγοράς που εμείς δουλεύουμε, το top end, δεν έχουμε δει πτώση τιμών ακόμα. Στις καλές περιοχές οι τιμές είναι εκεί που ήταν, και υπάρχει έντονη κινητικότητα και για οικόπεδα και για μονοκατοικίες και για διαμερίσματα. Εκεί που ενδεχομένως υπάρχει πτώση τιμών είναι σε κατοικίες σε περιοχές υπερκορεσμένες, και στο χαμηλότερο τμήμα της αγοράς. Σ’ αυτό που απευθύνεται στους πελάτες που δεν παίρνουν το δάνειο επειδή είναι ένας καλύτερος τρόπος χρηματοδότησης, αλλά επειδή το έχουν ανάγκη. Και πλέον και οι τράπεζες δεν το δίνουν εύκολα.
Έχουν αλλάξει τα σήμερα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του αυτός που θέλει να αγοράσει σπίτι;
Η τοποθεσία είναι πάντα το σημαντικότερο πράγμα. Κάθε ακίνητο μπορείς να το αναμορφώσεις και να το κάνεις όπως θες. Τη θέση του, όμως, δεν μπορείς να την αλλάξεις. Αν η τοποθεσία είναι καλή, μακροπρόθεσμα η επένδυση θα πολλαπλασιάσει την αξία της. Σαφώς και είναι μια εποχή που υπάρχει δυνατότητα να εξετάσεις πολλές περιπτώσεις. Πρέπει να κάνεις καλή έρευνα, καθώς τα ακίνητα που πωλούνται σήμερα είναι πιο πολλά από όσα πωλούνταν πριν από 2-3 χρόνια.
Υπάρχει κάποιος τομέας που έχει χτυπηθεί ιδιαίτερα από την κρίση;
Ναι, είναι η αγορά των δευτερευουσών κατοικιών. Στα εξοχικά υπάρχει πρόβλημα κι εκεί οδηγούμαστε σε κάθοδο τιμών. Αυτό οφείλεται στο ότι η αγορά στηριζόταν εν μέρει σε αγοραστές από το εξωτερικό, αλλά κυρίως στο ότι όποιος έχει χρήματα σήμερα, σ’ αυτή τη συγκυρία, φροντίζει να τα «παρκάρει» σε ένα πιο βολικό ακίνητο εισοδήματος, ή κάποιο οικόπεδο. Κάτι εύκολα ρευστοποιήσιμο. Τα εξοχικά δεν είναι εύκολα ρευστοποιήσιμα. Έτσι υπάρχει μεγάλη πτώση στη ζήτηση.
Έχουν υπάρξει τελευταία και κάποιες επενδύσεις στη δημιουργία κτιρίων διαμερισμάτων και lofts με πρωτοποριακές υπηρεσίες σε περιοχές όπως το Γκάζι. Έχουν ελπίδες τέτοια εποχή;
Η αλήθεια είναι πως το τιμινγκ ήταν πολύ κακό. Το να προσπαθείς να δημιουργήσεις στο Βοτανικό μια αγορά με κατοικίες σε περιοχή που δεν έχει κατοικίες, εν μέσω κρίσης και σε τιμές ψηλές, είναι πολύ δύσκολο πράγμα. Ή πρέπει να χτυπήσεις την αγορά κατεβάζοντας τις τιμές και προσφέροντας ένα διαφορετικό προϊόν, ή να περιμένεις να περάσει η κρίση. Η αγορά θα δείξει πώς θα πάνε αυτές οι προσπάθειες.
Λένε ότι αυτοί που έχασαν τα περισσότερα από την κρίση είναι αυτοί που αγόρασαν σπίτια για επένδυση, και όχι για να τα κατοικήσουν οι ίδιοι.
Στην Ελλάδα δεν συνηθίζεται να αγοράζουν σπίτι για επένδυση. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η κρίση δεν έχει χτυπήσει την αγορά κατοικιών στις καλές περιοχές εδώ. Στο Λονδίνο ή στη Νέα Υόρκη υπάρχουν άνθρωποι που αγοράζουν κατοικίες επενδυτικά. Εδώ οι άνθρωποι που αγοράζουν κατοικίες είναι στο συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό για τις κατοικήσουν οι ίδιοι.
Λοιπόν, το σπιτόσκυλο εμφανίστηκε μπροστά στο αλαλάζον πλήθος την Παρασκευή, και κάποιοι από εσάς δεν καταφέρατε να το δείτε επειδή δεν χωράγατε να μπείτε μέσα. Ναι, οι διοργανωτές κάπου υποτίμησαν το πιασάρικον της εκδήλωσης που σκάρωσαν, οπότε ο κόσμος είτε κρεμότανε απ’ τα μπαλκόνια σαν τσαμπιά, είτε στεκότανε στο δρόμο, αμήχανα. Ήταν μια παταγώδης επιτυχία το πρώτο Pecha Kucha στην Αθήνα, και το σπιτόσκυλο είναι απολύτως σίγουρο ότι το δεύτερο θα είναι ακόμα καλύτερο, πρώτον επειδή τα παιδιά που το οργανώνουν θα ξέρουν τι θα περιμένουν (hint: κοσμοσυρροή) και δεύτερον επειδή οι επόμενοι ομιλητές θα μάθουν λίγο καλύτερα το format των ομιλιών, με τις φωτογραφίες και τις ριπές των 20 δευτερολέπτων, το οποίο είναι σύντομο και θαυμάσιο, αλλά παν-δύσκολο.
Το σπιτόσκυλο μίλησε για blogs αισθαντικά και με πάθος, και όλη του την ομιλία και τις φωτογραφίες μπορείς να τη διαβάσεις ως transcript εδώ. Φωτογραφίες ή βίντεο απ’ το ηβέντ δεν έχει, ούτε ξέρει αν υπάρχουν και πού, αλλά όλα θα διαλευκανθούν τις επόμενες ημέρες, και τότε θα είσαι ο πρώτος που θα τα μάθει.
Μετά από ετούτο το ευχάριστο διάλειμμα, λοιπόν, κι αφού παραλλήλως εστήθη κι αυτό εδώ και μπήκε το δικό του νερό στ’ αυλάκι, πάμε παρακάτω με τα γνωστά σπιτοσκυλοθέματα.
Το σπιτόσκυλο σου έχει ξαναεκφράσει την απέχθειά του για τη μονότονη ασπρίλα των Κυκλαδίτικων σπιτιών και για τις Κυκλάδες εν γένει. Πρόσφατα κουβέντιασε με τον αρχιτέκτονα και καθηγητή του ΕΜΠ Δημήτρη Φιλιππίδη για τη Σαντορίνη (άλλη ιστορία μεγάλη) και πώς το ‘φερε η κουβέντα, αρχίσαν να μιλάνε για το χρώμα των σπιτιών στα νησιά του Αιγαίου, θέμα στο οποίο ο καθηγητής είναι ειδικός. Να τι είχε να πει:
«Όταν το Αιγαίο ήταν φίσκα σε πειρατές, οι κάτοικοι των νησιών ήταν σκαρφαλωμένοι σε κάτι αετοράχες, όσο πιο μακριά από τη θάλασσα γίνεται, προστατευμένοι από τείχη, με τα σπίτια σε σειρές, ώστε να μην μπορούν να μπουκάρουν και να τους ληστέψουν. Πολύ λογικά, άφηναν τα σπίτια τους άβαφα, στο χρώμα της πέτρας. Το να βάψεις ήταν βλακεία εκείνη την εποχή. Με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους σταμάτησε η πειρατεία, και οι οικισμοί άρχισαν να μεγαλώνουν, να βγαίνουν απ’ τα τείχη των οχυρών τους. Και τότε τα πράγματα άλλαξαν.
Την εποχή εκείνη άρχισε να επικρατεί ο νεοκλασικισμός στην Ελλάδα. Ήμασταν νέο κράτος, και η πρωτεύουσα χτιζόταν νεοκλασική. Όταν ο Ζάππας έδωσε λεφτά για να γίνουν σχολεία, γέμισε η Ελλάδα με νεοκλασικά σχολεία. Αυτό ήταν ένα πρότυπο πολύ σημαντικό και έντονο. Επηρέασε τα πάντα. Έτσι, και στα νησιά, αυτοί που ήθελαν να φαίνονται πιο ανώτεροι, έχτισαν νεοκλασικά.
Μα τα νεοκλασικά σπίτια είχαν χρώμα.
Πράγμα που σημαίνει πως ο νεοκλασικισμός στην Ελλάδα έφερε χρώμα. Ώχρες, γαλάζιο, φιστικί, όλα ήταν νεοκλασικισμός. Και στην Αθήνα, αλλά και στην Πάρο. Τα έβλεπε αυτά και ο χωριάτης που είχε το σπιτάκι με το δώμα και τα γίδια, και εμπνεόταν. Έφτιαχνε μια πρόσοψη νεοκλασική στο σπίτι του, με αέτωμα, ας πούμε, και το έβαφε ροζ. Έχω βρει τέτοια παραδείγματα -και στη Σαντορίνη.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, λοιπόν, αυτό ήταν το κυρίαρχο μοντέλο, και επηρέασε τα πάντα. Όπου βλέπεις ξεφτισμένο χρώμα στις Κυκλάδες, πρόκειται είτε για επίδραση από τα νεοκλασικά, είτε από τα προηγούμενα, τα φράγκικα. Θέμα λευκού δεν υπήρχε.
Τα δε Δωδεκάνησα άργησαν να ενωθούν με την Ελλάδα, και κάποιοι προς το τέλος ήθελαν να δείξουν πόσο πατριώτες είναι. Στην Κάλυμνο, ας πούμε, που την ξέρω πολύ καλά, έβαφαν τα σπίτια τους γαλάζια. Όχι όλοι, βέβαια -ο ένας το έβαφε γαλάζιο, ο διπλανός το έβαφε ώχρα, κι ο παραδιπλανός ροζ. Αλλά το γαλάζιο κυριαρχούσε. Και κανείς δεν είχε να πει τίποτα. Υπάρχουν ακόμα παλιές τέτοιες γειτονιές, και στην Κάλυμνο και στη Σύμη.
Το θέμα είναι ότι πουθενά δεν υπήρχε καθολική επικράτηση του άσπρου. Αυτό επιβλήθηκε με το ζόρι κάποια στιγμή πολύ αργότερα, όταν θεωρήθηκε πως πρέπει να υπάρχει ομοιομορφία, ένα ενιαίο πρότυπο: Λευκό χρώμα, μπλε πόρτες και καμάρες. Αυτό σερβιρίστηκε παντού. Και αποφασίστηκε για λόγους τουριστικούς».
Το σπιτόσκυλο πριν από αρκετό καιρό σου είχε υποσχεθεί πως θα πήγαινε να δει τα Thission Lofts, αυτό το κτίριο στην Πειραιώς που ήταν παλιά εργοστάσιο και τώρα έχει μετατραπεί σε διαμερίσματα. Άργησε λίγο, αλλά τα κατάφερε: Τις προάλλες πέρασε από εκεί και ξεναγήθηκε στους χώρους του κτιρίου, που είναι λίγο-πολύ έτοιμο (μερικά διαμερίσματα κατοικούνται ήδη), από την αρχιτέκτονα Μάρθα Γιαννακοπούλου. Στο δια ταύτα, το σπιτόσκυλο ενθουσιάστηκε με δύο πράγματα: Πρώτον, ένα ωραιότατο loft κάπου 200 τετραγωνικά, με ταβάνι στα 8 μέτρα, ένα πολύ μεγάλο σαλόνι, κατάλευκους τοίχους για να κρεμάει τέχνη και να στήνει βιβλιοθήκες, κι ένα χώρο σαν κουπαστή που κοιτάει αποκάτω το σαλόνι, ιδανικό για το γραφείο του σπιτόσκυλου. Το πρόβλημα: Κοστίζει κάπου 800.000 ή κάτι τέτοιο. Νάτο:
Δεύτερον, ενθουσιάστηκε με ένα τεράστιο χώρο στο ισόγειο, που νοικιάζεται -ή πωλείται- ως χώρος για γραφεία, αλλά θα μπορούσε άνετα να είναι το σπίτι του σπιτόσκυλου. Very nice.
Κατά τα άλλα, το σπιτόσκυλο επιδοκιμάζει με σθένος τις υπηρεσίες που έρχονται μαζί με το κτίριο, τον θυρωρό ας πούμε, και το γυμναστήριο στο υπόγειο, καθώς πιστεύει ότι τέτοιου είδους perks λείπουν απ’ το Ελληνικό φτωχό real estate, και χρειάζονται.
Η Μάρθα μετά πήγε το σπιτόσκυλο παραδίπλα στο παλιό εργοστάσιο της Palco, το οποίο έχει αρχίσει να μεταμορφώνεται κι αυτό σε κτίριο με lofts. Ο τελευταίος του όροφος έχει πολύ ωραία θέα.
Αλλά αρκετά με τη σπιτοσκυλοφλυαρία: Έμπα μέσα για πολλές φωτογραφίες από το Thission Lofts, και μια μίνι συνεντευξούλα με τη Μάρθα και τους συνεργάτες της στο γραφείο τους, IF [Untitled] Architects. Και μετά απάντα στα σχόλια: Θα έμενες σε ένα χλιδάτο Loft στο Θησείο;
«Όταν το Αιγαίο ήταν φίσκα σε πειρατές, οι κάτοικοι των νησιών ήταν σκαρφαλωμένοι σε κάτι αετοράχες, όσο πιο μακριά από τη θάλασσα γίνεται, προστατευμένοι από τείχη, με τα σπίτια σε σειρές, ώστε να μην μπορούν να μπουκάρουν και να τους ληστέψουν. Πολύ λογικά, άφηναν τα σπίτια τους άβαφα, στο χρώμα της πέτρας. Το να βάψεις ήταν βλακεία εκείνη την εποχή. Με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους σταμάτησε η πειρατεία, και οι οικισμοί άρχισαν να μεγαλώνουν, να βγαίνουν απ’ τα τείχη των οχυρών τους. Και τότε τα πράγματα άλλαξαν.
Μα τα νεοκλασικά σπίτια είχαν χρώμα.
